Magdalena Komar: Jak się ma Bioinformatyka do Medycyny?

1

Ostatnio zapoznałam Was z pojęciem bioinformatyki. Dla „niewtajemniczonych” przypomnę krótko. Otóż bioinformatyka to stosunkowo młoda dziedzina nauki, która wykorzystuje metody informatyczne do rozwiązywania problemów z jakimi borykają się współcześnie nauki biologiczne i  medyczne. Żyjemy, można tak powiedzieć, w dość trudnych czasach, kiedy rozwijają i pojawiają się nowe choroby cywilizacyjne przez co lekarze są co raz bardziej bezsilni… Wiadomo, że nikt z nas nie chce aby tak dalej było… Może dlatego powinniśmy zaufać bioinformatykom?

2

Co może mieć wspólnego nauka, która łączy ze sobą skrajne dziedziny biologii i informatyki, z ludzkim zdrowiem? W brew pozorom, więcej niż moglibyśmy się spodziewać.  Na początku bioinformatyka służyła głównie do badania organizacji struktur białek i DNA, wykorzystując dane z badań nad sekwencjonowaniem białek i ekspresji genów. Ale zapewne zastanawiacie się nadal jakie to wszystko ma znaczenie dla medycyny… Dzięki pracy bioinformatyka lekarz może potwierdzić diagnozę (głównie w leczeniu onkologicznym, lecz nie tylko) co ułatwia wybór właściwej metody leczenia oraz przewidywanie dalszego przebiegu choroby. Na dodatek bioinformatyka, poprzez metodykę sekwencjonowania białek, znalazła szerokie zastosowanie w terapii genowej.

3

Bioinformatyk dzięki specjalistycznym programom (w po przednim artykule przybliżyłam tematykę ważniejszych programów) opracowuje struktury pewnych białek (na podstawie ich sekwencji), co ułatwia farmakologom otrzymanie optymalnego leku. Bioinformatyk dąży do znalezienia enzymu związanego z patogenem (np. białko kluczowe do replikacji wirusa czy metabolizmu bakterii), które jak najbardziej różni się od białek gospodarza (chorego), po czym projektuje jego specyficzny inhibitor. Tak więc, bioinformatyka daje ogromne możliwości do wyszukiwania targetów czy poszukiwania i projektowania nowych leków.

4

Aby potwierdzić skuteczność leku na konkretną przypadłość, bioinformatyk analizując dane mikromacierzowe. Bada molekularne mechanizmy odpowiedzi na lek (tutaj główną rolę odgrywa farmakogenomika), oraz ocenia toksyczność leku, czyli bada następstwa podawania go na stan komórki czy całego organizmu (tutaj główną rolę odgrywa toksykogenomika).

5

W Polsce mamy kilka firm korzystających z rozwiązań bioinformatycznych :

  1. VitaInSilica – jest pierwszą polską firmą, w której pracę zaczęli bioinformatycy, jak też specjaliści z zakresu biologii molekularnej i biotechnologii. Ma na celu przekazanie, że używanie tych narzędzi pozwala skrócić czas badań i precyzyjne zaprojektowanie analizy laboratoryjne, co zmniejsza nakłady finansowe, a przede wszystkim wzbogaca i uwiarygodnia prezentowane wyniki.
  2. Ardigen – krakowska firma bioinformatyczna, która łączy naukę bio-danych i zaawansowanych usług komplementarnych oprogramowania do wspierania organizacji Life Science i opieki zdrowotnej. Głównym atutem firmy jest zespół światowej klasy bioinformatyków, matematyków, statystyków i programistów.
  3. BioInfoBank Institute – założycielem jest dr Leszek Rychlewski (zachęcam Was także do przeczytania imponującego wywiadu z dr Rychlewskim na stronie http://www.e-biotechnologia.pl/Artykuly/Bioinformatyka-stosowana/).
  4. BioInfoLab – firma bioinformatyczna znajdująca się w Mińsku Mazowieckim, mająca na celu wykonywania analizy danych z eksperymentów na mikromacierzach.
  5. BioByte – gliwicka firma, która zajmuje się tworzeniem aplikacji dedykowanych na zamówienie. Biobyte pisze oprogramowanie z wykorzystaniem takich języków programowania jak C#, Object Pascal (Delphi), Python oraz PHP. Produkuje oprogramowanie webowe jak również aplikacje desktopowe dla OS Windows i Linux. Firma wspomaga działalność średnich i dużych placówek medycznych, głównie szpitali, przychodni przyszpitalnych oraz przychodni i ambulatoriów lecznictwa otwartego, sieci placówek zarówno prowadzących działalność komercyjną jak i świadczących usługi finansowane przez NFZ

Czyżby ta nowa, prężnie rozwijająca się dziedzina wywoła przełom w nauce? Wiele wskazuje, że na pewno będzie miała duży wpływ na współczesną medycynę i farmakologię. Miejmy nadzieję, że bioinformatyka ułatwi pracę lekarzom, prowadzanie badań naukowych oraz w przyszłości pomoże rozwiązać najtrudniejsze problemy współczesnej medycyny.

6

Magdalena Komar

Biografia:

http://bioinformatyka.edu.pl

http://www.e-biotechnologia.pl/Artykuly/Bioinformatyka-stosowana

Bookmark the permalink.

Dodaj komentarz